Policijska uprava koja pokriva područje opština Nova Varoš, Prijepolje i Priboj, tokom 2012. registrovala je 428 krivičnih dela, što je za šest više u odnosu na prethodnu godinu, saopšteno je ovih dana iz Policije.
Krivična dela u porastu
Bojkot nastave u Kratovu-saopštenje Saveta roditelja-NOVO
Kako saznajemo od zaposlenih, nastava u drugom polugodište u OŠ „Blagoje Polić“ u Kratovu nije otpočela. Razlog je bojkot nastave od strane roditelja koji zbog odluke pribojske Skupštine o mreži škola, kojom se ova škola administrativno pripaja školi „Nikola Tesla“ u Pribojskoj Banji , ne žele da šalju decu u školu.
17:50 Prenosimo saopštenje saveta roditelja
Savet roditelja škole u Kratovu poslao je na više adresa saopštenje u kome se kaže:
– Roditelji ucenika Osnovne skole u Kratovu su 29. decembra odrzali sastanak na kome su doneti zaključci sa kojim su upoznate tri adrese: Ministarstvo prosvete, Skolska uprava Uzice i Skupstina opstine Priboj. U zaključcima se od Predsednika SO Priboj zahtevalo da SO opozove akt o mrezi osnovnih skola na podrucju opstine Priboj.Roditelji su nezadovoljni cinjenicom da Skolska uprava uz podrsku lokalne skupstine kriterijume o pripajanju manjih skola donosi jednostrano, pošto na teritoriji našeg subregiona postoje najmanje tri skole koje imaju manji broj djaka od matične skole u Kratovu. U protivnom ce roditelji ucenika stupiti u bojkot tako sto ce svojoj deci zabraniti polazak u skolu pocev od 16. januara ove godine. Na drugom skupu roditelja, odrzanog 15.januara,posto odgovor od pomenutih adresa nije stigao,roditelji su odlucili da najavljeni bojkot sprovedu u delo. Trenutno stanje je da 16. januara nastava nije zapoceta. Trajanje protesta, odnosno bojkota nastave je odredjeno razumevanjem Skupstine opstine Priboj i nadleznih skolskih vlasti. Radi potpunog razumevanja isticemo da nije u pitanju strajk, jer strajk sprovode zaposleni, već protest i bojkot koji sprovode nezadovoljni roditelji ucenika Osnovne skole u Kratovu. Nastavnici imaju razumevanje za bojkot i roditeljima ucenika pruzaju podrsku u nadi da ce protest rezultirati ispunjenjem zahteva. U Kratovu 16.01.2013. Milos GuduricPredsednik saveta roditelja roditelj: Ilija Polic
Kako se suče prava pita
Sa Youtube kanala našeg zemljaka Dragana Slovića.
Karneval u Priboju pre pola veka
Zahvaljujući pojedincima (Foto klub Fap i Sportski vremeplov Priboj) mnoge fotografije iz perioda posle razvitka novog dela grada su otrgnute od zaborava vremena. Sa facebook profila „Sportskog vremeplova Priboj“ smo preuzeli fotografiju karnevala u Priboju. Pošto nažalost ništa nismo mogli da saznamo o njemu, raspitali smo među posetiocima naše facebook stranice i dobili smo sledeću priču.
Kako nam prenosi jedna posetiteljka potpisana kao Mersid-Vesna Adilovic-Kurdija, verovatno je u pitanje 1963. godine. Tada je karneval za Dan Mladosti, 25. maja, kretao od Osnovne škole „Vuk Karadžić“ i glavnom ulicom Maršala Tita prema starom igralištu, pošto stadion još uvek nije bio izgrađen. Taj dan, kako piše naša posetiteljka, je bio prava svečanost, u FAP-u se nije radilo, grad je vrveo od praznične atmosfere, terase su bile pune ljudi, a deca su kostime pravila od krep papira iz knjižare. Karneval se održavao nekih 6 godina svakog 25. maja, a kasnije je karneval zamenjen sletovima na stadionu (koji je u međuvremenu bio završen).
Dragan Glišević kaže sledeće: „Karneval se održavao u prolece, možda maj. FAP je obezbedjivao kamione na kojima su bile tematske celine . Ja secam da sam jednom bio pajac: imao sam polovunu kostima plave boje a druga polovina je bila crvena. Dugmad su takodje bila različitih boja, šiljata kapa takodje. oko pripreme kostima se najviše angažovala moja majka. bio sam prvi ili drugi razred /1964 ili 1965 godina/. Karneval je išao glavnom ulicom, kroz špalir sugradjana , radoznalih roditelja. Bio je to jedan od važnih dogadjaja u gradu. Ne secam se potpuno, ali mi se čini da se sve završavalo „bakljadom“ , kolonom sa bakljama koja se takodje kretala kroz glavnu ulicu ali su baklje nosili stariji djaci.“
Milina Ječmenica je takođe podelila svoje sećanje: „Karneval su organizovale osnovne škole, kolona đaka sa učiteljicama, kretala se od OŠ Vuk Karadžić do Starog Priboja. Devojčice iz nižih razreda osnovne škole su većinom bile balerine. Šile su se platnene bele baletanke i suknjice sa karnerima od belog krep papira i venčići za glavu sa cvetićima od krepa.“
Zahvaljujemo se posetiocima koji su nam podelili ovu priču i tako je otrgli od zaborava. Ako Vi imate neku zanimljivu priču iz prošlosti Priboja i želite da je podelite sa nama, javite nam se na facebook stranici ili nas kontaktirajte.
Sveti Sava i Manastir Sv. Nikole u Pribojskoj Banji
Nije sačuvan veliki broj podataka o vezama Svetog Save sa manastirom Sv. Nikole u Dabru (kao što je slučaj sa drugim poznatim manastirima). Iako malobrojni, ovi podaci su dragoceni pokazatelj značaja manastira Sv. Nikole u srednjovekovnoj srpskoj državi i crkvi. Sveti Sava je podstakao osnivanje mnogih naših manastira (od kojih je Hilandar najveći i najslavniji); između ostalih i manastira Mileševe, u čijem je podizanju učestvovao i gde je kasnije i sahranjen.
Настави са читањем „Sveti Sava i Manastir Sv. Nikole u Pribojskoj Banji“
Panorama Priboja-birvaktile
Nova Varoš pere loše privatizacije
IZVOR: TANJUG/B92
Nova Varoš — Lokalna samouprava u Novoj Varoši formirala je ekstra zone za plaćanje naknade za gradsko građevinsko zemljište, u nameri da podstakne proizvodnju.
Iz putopisa Evlije Čelebije o Priboju i okolini
Najveći turski putopisac (ali možda i svetski tog doba) Evlija Čelebija je za života prošao preko 40 zemalja. Sa tih putovanja ostavio je knjige putopisa. Iako njegovi putopisi geografski i demografski nisu najtačniji, ipak predstavljaju značajno delo, što zbog obimnosti, što zbog živopisnih opisa krajeva kroz koje je prolazio. Kroz Priboj, Evlija Čelebija je prolazio nekoliko puta. U svojim putopisima pored Priboja spominje i manastir Mažiće (Orahovicu).
GRAD PRIBOJ
Osnovali su ga srpski kraljevi24 . Ovaj je grad osvojio lično Gazi Ebu’l-Feth (sultan Mehmed II). To je kadiluk sa rangom kadiluka od sto pedeset akči na teritoriji bosanskog sandžaka. Grad se nalazi na suprotnoj stani velike rijeke Lima, na planini Dud25 , koja se diže do neba. To je malen i pust grad, sazidan od kamena u obliku četvorougaonika. U njemu stanuju pastiri sa gorskih pašnjaka.
Njegova varoš leži na ovoj strani Lima, a okićena je sa tri stotine ćeramidom pokrivenihkuća. Silver Cresti tri hana26 . Ima mnogo vinograda ali nema hamama ni čaršije.
Velika rijeka Lim dolazi u ovu kasabu iz Albanije, iz grada Plava, prolazi kasabu Rudo u hercegovačkom sandžaku, i uliva se u rijeku Drinu blizu Višegrada.
Putujući odatle dalje preko deset sati, stigli smo u Novu Varoš, (Yeni varoš).
24. Današnji Priboj pominje se prvi put u zasada poznatim izvorima tek 1485. godine u najstarijim sačuvanom katastarskom popisu bosanskog sandžaka.
25. Priboj leži u gorovitoj oblasti Starog Vlaha, u uskoj kotlini Lima s obje strane Hodova potoka, u podnožju planie Crnog vrha, s jedne i Bihaća s ljeve strane Lima. Zašto Evlija tu planinu zove Dud ili Dod sada se ne zna, u koliko se pod tim nazivom ne krije Rudo ili Hod.
26. Od ova tri hana jedan će svakako biti onaj karavan-sara ju Priboju što ga je oko g. 1582. podigao tadašnji hercegovački sandžakbeg Sinan beg, kako se to vidi iz njegove vakufname. Orig. U Direkcij ivakufa u Sarajevu.
KASABA PRIBOJ31
To je kasaba sa hiljadu kuća, džamijom, hanom, hamamom i nekoliko dućana; to je vrlo lijepo mjesto koje smo mi opisali prošle godine iduči iz Bosne za Rumeliju.
Zatim smo prošli kroz grad Kovin32 , koji se nalazi na jednom visokom brdu (planini) Kovin32.. Idući zatim u zapadnom pravcu ostavili smo opet na desnoj strani grad Prijepolje33, i nakon petnaest sati putovanja zakonačili smo u blizini grada Mileševa. Zbog toga što smo odsjeli dosta daleko od grada nismo uspjeli da ga razmotrimo.
Zatim smo pošli dalje i za devet sati prešli gorsku visoravan Korab i sa hiljadu muka i nevolja stigli u Ješan (?).
31. U orig. stoji pogrešno Sirboj, iskrivljeno od Priboj.
32. U orig.: Kovin.
33. U orig.: Prepol.
MANASTIR MAŽIĆI
Ovaj starinski manastir leži na visokom bregu koji okružuje reka Lim. To je uredan manastir četvorougaonog oblika s raznovrsnim kupolama kao kakav grad (kal’a), a sav je pokriven čistim olovom. U njemu ima pet stotina kaluđera; okolni stanovnici su Srbi i Bugari.
Kaluđeri poslužuju goste od sveg srca; ne daju im ni da skinu pokrivače i torbe svojim konjima i sami ih timare. Konjima daju hranu, a ljudima čiste papuče i dan-noć stoje na usluzi. Svakom donose jelo i piće po tri puta dnevno. Kaluđeri ovog manastira su se za Gazi Hodavedigarovih vremena pokorili Carstvu i tu ostali. Manastir ima mnogo zadužbina. Ovamo dolaze oni koji su se zavteovali, i kako kažu, „za ljubav Isusove vere“ besplatno poslužuju goste hranom i čine im uslugu donoseći im brokatne, svilene i pozlaćene jorgane i krasne presvlake.
Ušao sam u ovaj divni manastir da bih ga mogao pažljivo razgledati i razgledao sam ga. Manastir je bio ukrašen zlatnim i srebrnim kandilima, krstovima i umetnički jako lepo izrađenim skupocenim lusterima, a miris mošusa, sveže ambre alojinog drveta i tamjana opija čoveku mozak. Na jednom tronožnom krstu stoji Jevanđelje. Okolo je tako ukrašeno raznovrsnim draguljima, da se sija kao svećnjak, a vredi preko pedeset hiljada groša.
U njemu ima, dalje, jedna ćelija u koju sam takođe želeo da uđem i da je razgledam, ali mi, siromahu, jedan mladi duhovnik ne dade da uđem. Ranim jutrom krenuli smo iz ovog manastira opet prema jugoistoku, obalom reke Save, i za pet sati stigli u porušeni grad Kovin.
Iz putopisa Aleksandar Giljferding o Priboju
Ruski diplomata Aleksandar Giljferding je krenuo na putovanje po Bosni i Hercegovini, Staroj Srbiji i Kosovu. Sa tih njegovih putovanja je nastao spis „Putovanje po Hercegovini, Bosni i Staroj Srbiji“. Celokupan putopis se nalazi u knjizi izdavačkog preduzeća „Veselin Masleša“ iz Sarajeva, izdanje iz 1972. godine. Ovde prenosimo deo o njegovom proputovanju kroz Priboj, i opis vašara na Pribojskoj Banji. Ovaj putopis je dragocen zbog opisivanja proslave praznika Svetog Ilije na Pribojskoj Banji.
Od Štrbaca počinje tzv. Banja-nahija5). Ovaj okrug je pod upravom novovaroškog mudira. Računa se da ima 12 sela sa 380 pravoslavnih i 18 muslimanskih kuća. Sem toga, u ovoj nahiji nalazi se i Priboj6) najmanji bosanski grad sa 30 turskih i 4 pravoslavne kuće. Put do Priboja vodi živopisnom, najvećim dijelom uskom dolinom Uvca i Lima. Lim je vrlo lijep i širok. Voda mu je čista i modrikasta. Priboj je na karti ubilježen većim krugom i krupnijim slovima. Očekivao sam veći grad. Kakvo je bilo moje iznenađenje kad sam vidio nekoliko čađavih kućica izgubljenih u poljima kukuruza.
5) Od Štrbaca počinje, u stvari, nahija Nova Varoš, koju Giljferding naziva „Banja-nahija“ vjerovatno zbog ugleda manastira Banje kod pravoslavnog življa u Bosni. U Bosni su u XIII i XIV v. tim imenom nazivali župu Dabar zbog značaja manastira Banje (S. Stanojević. „Narodna enciklopedija srpsko-hrvatsko-slovenačka“, I knj. Zagreb, str. 137).
6) U originalu: Preboй. Varošica Priboj pominje se u XV v. kao tvrđava i podgrađe (Enciklopedija Jugoslavije, b).
U toku našeg jahanja put je neobično oživio. Na svakom koraku prestizali smo masu lijepo obučenih seljaka: u kratkim gornjim kaputima, čiji su rukavi visili na čerkeski način, dok su im oko glave smotani grubi crveni šalovi, poput čalmi. Susretali smo seljanke sa bijelim maramama na glavi koje su visile do ramena, u uskoj odjeći sašivenoj većinom od mrkog, a ponekad i od crvenog domaćeg sukna, ukrašenoj srebrnim pločicama i zvečkama. Takve ukrasne privjeske i srebrne novce nose i na grudima i na glavi. Između pješaka važno su se, tu i tamo, šepurili na konjima debeli trgovci sa svojim ženama. Žene su jahale kao i muževi. Ali su stremeni na sedlima bili tako kratki da su im se koljena nalazila u položaju kao kad sjede na niskoj stolici. Bilo je to uoči praznika proroka Ilije. Sve se žurilo manastiru Banji da se na taj dan pomoli i proveseli. Manastir Banja leži vrlo visoko na grebenu koji se proteže između Lima i njemu paralelnog Uvca. Greben se zove Borje7). Desno se vidi drugi greben, Bić ili Bihać, na čijem su se vrhu sačuvale, kako kažu, ruševine stare tvrđave Jagad8). S lijeve strane, preko Uvca, pogled se zaustavlja na planinama koje pripadaju Srbiji, na Ljeskovcu i Banjskoj9). Blizu manastira, gotovo uza sam vrh grebena, izvire izvor čiste, providne, tople vode, modre boje, temperature od 25 R. Kupanje u izvoru, kako su me uvjeravali, vrlo je ljekovito za kožne bolesti, i postojanje manastira vezano je za taj izvor. Predanje tvrdi da je srpski kralj Uroš I (umro 1270) našao ovdje lijeka bolesti, po kojoj je dobio nadimak „hrapavi“ (tj. pokriven ospama)10) i da je on, u znak zahvalnosti, pored izvora podigao manastir posvećen sv. Nikoli11). Po tom predanju, i ovo mjesto se u stara vremena zvalo Toplica, a tek kasnije dobilo ime Banja12). Ako je ovo tačno, onda je manastir Banja mnogo stariji nego što pretpostavljaju njegovi sadašnji domaćini. U srpskim ljetopisima ne govori se ništa o građenju manastira za vrijeme kralja Uroša I. Ali zato ljetopisi kažu da je tvorac srpske države veliki Stefan Nemanja (krajem XII vijeka) podigao hram Sv. Nikole Čudotvorca u Toplici13).
7) Ime ovog grebena nije se moglo identifikovati.
8) Na lijevoj obali Lima bio je pod planinom Bićem grad Jagad. Poslije I ustanka ova tvrđava imala je još veći strategijski značaj jer su iz nje Turci branili granice Bosne i Hercegovine od Srba. U jednom fermanu manastira Sv. Trojice ovaj se grad naziva Bišćanski grad (P. Mrkonjić: or. cit., str. 304). Na specijalnim austrijskim kartama ova tvrđava ubilježena je pod imenom Jagod.
9) Giljferding ovdje vjerovatno misli na Banjsku stijenu, uzvišenje jugoistočno od banje.
10) Uroš je umro 1280. g., a zvao se „hrapavi“ po promuklom glasu (K. Jireček. „Istorija Srba“. Knj. I, Beograd, 1952, str. 177).
11) Manastir Sv. Nikole u Dabru, današnji manastir Banja, postojao je u vrijeme Nemanjino. Prvobitna crkva stradala je od bogomila i obnovljena je za vlade Stefana Uroša III Dečanskog, pri episkopu dabarskom Nikoli 1329. g. (Vidi: V. Marković. „Pravoslavno monaštvo i manastiri u srednjevekovnoj Srbiji“. S. Karlovci, 1920, str. 66—67, i V. Ćorović. „Obnova manastira Banje“. Starinar, III ser., IV/192b—27, Beograd, 1928, str. 223—4).
12) Toplicom se zvala (a i danas se zove) oblast u slivu rijeke Toplice, sa glavnim gradom Prokupljem.
13) Giljferding zamjenjuje manastir Sv. Nikole što ga je Stefan Nemanja podigao 1168—72. g. na desnoj obali Toplice sa crkvom Sv. Nikole u Dabru, današnjim manastirom Banjom.
U periodu turske uprave manastir je bio razrušen. Ostali su samo goli zidovi dviju crkava14). Mjesto je bilo zaraslo šumom, a ljekoviti izvor razlijevao se neiskorišćen. Na vrelo bi rijetko došao poneki seljak iz okoline da se okupa ili da u toploj vodi kupa oboljele ovce i koze. Na cijelom prostoru od Sarajeva do Novog Pazara (250 vrsta ili 6 dana hoda) nije ostala nijedna pravoslavna crkva. Na teritoriji južne Bosne služba božja obavljala se samo u Novom Pazaru, gdje se crkva Sv. Petra i Pavla — prva poznata u istoriji pravoslavna crkva kod Srba — sačuvala od razaranja kojima su bili izvrgnuti bezbrojni hramovi što su ih u ovom kraju podigli Nemanjići tokom vremena. Pomenuo sam obnavljanje dobrunske crkve 1822. godine. Obnavljanje manastira Banje, izvršeno četiri godine kasnije15), bilo je mnogo važnije i korisnije, jer se tu služba obavljala neprestano.
14) U literaturi se ne pominje ovo razaranje. Poslije 1690. g. manastirska imanja stajala su 12 godina pusta i na osnovu carskog fermana uzeo ih je pljevaljski stanovnik Mustafa efendija. Ali ubrzo poslije toga je narod Staroga Vlaha, od Sjenice i od Novog Pazara povratio njegova dobra (V. Skarić. „Manastir Banja /kod Priboja/ poslije 1690. g.“ Bratstvo, Sarajevo, 1925, br. 1, str. 13—16).
15) O ovome obnavljanju manastira nije se moglo naći podataka u literaturi.
Posao obnavljanja manastira preuzeli su na sebe kaluđeri koji su ranije živjeli u manastiru Sv. Trojice kod Pljevalja ili Taslidže (Hercegovina). Oni su iskrčili šumu u manastirskom krugu i obnovili jednu od starih crkava. Drugu, na žalost, nisu poštedjeli, nego su njene zidove porušili da bi mogli upotrijebiti kamen za dovršavanje prve crkve. Nisu poštedjeli ni stare spomenike — nemilosrdno su zamazali krečom stare ikone (freske) i natpise, a njih je bilo na zidovima obnovljene crkve. Hram je prostran i visok. Nad oltarom je podignuto kube sa šiljastim krovom i malim željeznim krstom na vrhu16). Unutrašnjost još nije dovršena jer nema sredstava. Umjesto ikonostasa stoje gole daske. Podignute su i skromne ćelije za kaluđere. Izgrađen je i han za goste koji dolaze na kupanje. Izvor privlači manastiru mnogo svijeta i sada ga posjećuju ne samo seljaci nego i ljudi ,,više klase“, činovnici i trgovci iz obližnjih srbijanskih okruga. Iz zahvalnosti, kaluđeri su, uz izvor, podigli drveni bazen i ogradili ga ogradom kako bi se posjetioci zaštitili od indiskretnih pogleda. Ali je to, kako mi izgleda, slaba zaštita. Pokraj izvora, naime, ima uzvišenje sa koga se, kao na dlanu, može vidjeti sve šta se dešava u bazenu.
16) Crkva ima osnovu u obliku krsta upisanoga u pravougaonik. (V. R. Petković: or. cit., str. 13).
Kada sam stigao u Banju, masa muškaraca, žena i dječice tiskala se oko kupališta. Svako lice koje dođe manastiru, pa bilo ono i zdravo, smatra za dužnost da se pokvasi u ljekovitoj vodi. Svuda naokolo uz manastirsku ogradu (djelimično drvena ograda, a djelimično zidovi) nalazili su se redovi jadne kljusadi na kojoj su seljaci dojahali ili su na njoj dotjerali životne namirnice: hljeb, rakiju i tome slično. Na jednoj strani podignut je red niskih koliba od pruća i granja u koje se sa teškom mukom smjestio nekakav prodavač nudeći lijepom polu staklene bisere i druge ukrase i nakite. U neke kolibe sklonili su se bogomoljci, ali se većina hodočasnika, bez obzira na kišu, koja je nekoliko puta počela padati, ravnodušno razmjestila pod otvorenim nebom. Oni su zauzeli gotovo cijelo manastirsko dvorište, ostavivši dovoljno mjesta samo za igranje narodnog kola. Najgušće je bio naseljen omanji brežuljak uz manastir, podignut od kamena i smeća.
Uvjeravali su me da je na tom mjestu bila zvonara, koja je davno srušena, i da se pod brežuljkom nalazi podrum, u koji su kaluđeri, za vrijeme proganjanja, sklonili zvona, a može biti i još neke druge stvari. Poslije toga podrum su zazidali. Upitao sam zašto ne otvore podrum i ne vide šta u njemu ima. „Ne smije se“, odgovoriše mi, „bojimo se Turaka. Kada bismo otvorili podrum, Turci bi kazali da smo našli blago, pa bi i kožu zderali sa nas.“ Uveče, uoči Ilindana, masa je bila još trijezna i pristojna. Tu i tamo čula se samo pjesma. Večernju službu ljudi su odstojali tiho i smjerno. A poslije večernje nastala je pijanka. S kraja na kraj manastirskog dvorišta povela su se kola i nikle igre. U kolu se muškarci i žene (pretežno žene) ravnomjerno kreću naokolo, „kolaju“, držeći se za ruke i pri tome stegnuto i razvučeno pjevaju. U „igranju“ učestvuju isključivo muškarci. Oni takođe obrazuju krug i, držeći se za ruke, igraju naginjući se naprijed i tupkaju nogama uz zvuke piskavih dipli.
U ovim igrama najviše se ističu srbijanski panduri (vojnici pogranično straže), koji o praznicima dođu iz najbližih pograničnik stražarskih odreda Kneževine Srbije. Panduri predstavljaju neobičan kontrast gomili Bosanaca i Hercegovaca koja ih okružuje. Kakva srčanost, hitrost, umješnost i vedrina u pokretima Srbijanaca* u poređenju sa nevještom i malodušnom bojažljivošću turskih podanika! Eto kako na ljude utiče svijest o nezavisnosti i samostalnosti. Čak se i jezik oplemenio.
* Stanovnike Kneževine Srbije narod naziva „Srbijancima“ praveći tako razliku između stanovnika Srbije i ostalih Srba.
Kod Srba je govor mnogo čistiji i u njemu se tako često ne čuju neslikoviti turski izrazi, koji čine skoro svaku treću riječ u konverzaciji Bosanaca. U čitavoj ovoj gomili koja se slegla kod manastira Banje niko nije mogao da se u igranju takmiči sa srpskim pandurima. Podstaknuti njihovim.primjerom, i bosanski seljaci obrazovali su tu i tamo grupice i počeli igrati, ali stvar nije napredovala, te su se igrači brzo rasipali. Bosanci su zaboravili igrati. Narodna kola išla su im bolje, ali ta kola, kako su mi govorili, nisu ni izdaleka tako dobra kao ona u Srbiji. Slovensko kolo u Bosni tek sada ponovo oživljava. Narod ga još nije zaboravio kao svoju igru. Ranije nije bilo manastira ni zbornih mjesta gdje bi se narod mogao najbolje veseliti i zabavljati. Po selima se vrlo rijetko smjelo povesti kolo, izuzimajući polunezavisne nahije na crnogorskoj granici. Pjevale su se pjesme, ali pojedinačno i bez spoljašnjih znakova veselja.
Izgled mnoštva naroda koji se veseli u manastirskom dvorištu bio je noću neobično originalan. Sva je okolina odjekivala od otegnutih srpskih pjesama. Njihova jednolična melodija, kad je pjeva jedan čovjek, veoma je neprijatna uhu stranca, ali u masi, te melodije izazivaju snažan, pa čak i veličanstven efekat. Na svakom koraku nailaziš na kolo koje se lagano kreće. Često neko u kolu započne pjevati, pa se cijelo kolo snažno i dugo smije. Ponegdje momci stoje u parovima sa djevojkama i, po svoj prilici, otkrivaju, u ovoj opštoj larmi, jedno drugom tajne.
Lomače i zublje pridavale su čitavoj sceni najfantastičniji izgled. Vrijeme je bilo vlažno i da se ne bi ometalo veselje, prizivala se u pomoć rakija. Pod njenim uticajem narod se sve više i više razigravao. Čak je i ženski pol ispoljavao veliku sklonost prema rakiji. Među muškarcima bilo je mnogo i takvih junaka koji su, kako sam slušao, popili te noći po tri oke (oko 9 funti) rakije. Seljaci nisu žalili novac koji su za rakiju trošili. Poneki od njih zasjedne pored bureta i u početku pije nudeći priju ili sestru i izmjenjuje s njima zdravice. Uskoro, kada mu rakija udari u glavu, poziva sve odreda i nudi ih da piju na njegov račun i u njegovo zdravlje, bez obzira da li su to poznanici ili nepoznati ljudi.
Tako su se Bosanci veselili cijelu noć i niko nije oka sklopio. U svitanje je počelo jutarnje bogosluženje, a za njim odmah i liturgija. Masa je nagrnula u crkvu. Možete zamisliti kako je moglo biti ovo hodočašće. Crkva je bila tako puna da je sveštenik s teškom mukom uspio da izađe pred carske dveri. Gomila se, poput valova, gibala: sad navali naprijed, sad se povrati natrag. Buka je bila neopisiva. Usred opšteg žamora izdvajala se čas grdnja i psovka, čas jauk prigušenog djeteta, čas vrisak nekakve lude žene koju su silom vodili, primoravajući je da se sagne pod jevanđelje dok sveštenik iz njega čita (to je ovdje uobičajen način liječenja ove strašne bolesti, neobično raširene među bosanskim seljacima. Čak i Muslimani tako liječe umobolne pozivajući pravoslavnog sveštenika da nad njima čita jevanđelje).
Ne osuđujte prestrogo siromašne Bosance! Njihov život je tako težak da oni, samo jednom u godini, kada se skupe o prazniku kod manastira, traže ne skromnu zabavu, nego samozaborav. Šta oni znaju o crkvi i o bogosluženju? Nekoliko pokoljenja živjelo je i umiralo ne vidjevši nikada crkvu niti je, cijelog svog života, slušalo liturgiju. I sada, kada su u nekim mjestima obnovljene crkve i manastiri, koliko li još u Bosni ima takvih seljaka koji ne mogu da posjete bogomolje! To je za stanovnike udaljenih sela čitavo putešestvije, podvig! Koliko li je među ilindanskim posjetiocima manastira Banje bilo takvih koji su tek tada, prvi put u životu, ušli u crkvu. Prema mome zapažanju, kaluđeri ne samo što nisu sprečavali narod da se bučno zabavlja i veseli nego su sa razumijevanjem i simpatijom posmatrali kopanje kola i slušali pjesme seljaka.
U svemu tome oni su se, bez sumnje, rukovodili ne samo razmišljanjem nego, svakako, i pouzdanim urođenim instinktom. Jer što se u narodu sačuvalo pravoslavlje usred svih mogućih ugnjetavanja i gonjenja, u narodu, što nije imao crkava i bio prepušten u ruke takvoj hijerarhiji koja je ljude mogla prije odvratiti od vjere nego je podgrijavati, samim tim pravoslavlje — pored svoje izvanredne moći kojom je prodrlo u narodnu dušu i s njom se srodilo — duguje i uticaju narodne poezije. Narodna pjesma, koju poznaje i pjeva energično svaki pravoslavni Srbin u Turskoj, to je ono usmeno predanje koje Srbina, usred žalosne sadašnjice, veže sa slavnom prošlošću i pothranjuje u njemu nadu na budućnost. Opisao sam noćna veselja hodočasnika u manastiru Banji. Sve te pjesme, igre i pijanke ponoviće su se drugoga dana poslije službe božije, samo u mnogo većem stepenu. Veselje je dostiglo vrhunac na panađuru (tako Srbi nazivaju, po grčkoj riječi , zbor, vašar kod manastira o praznicima).
Ja sam pošao dalje. Pored turskog sela Kratovo i srpskih (tj. pravoslavnih) sela Čelice i Rutoše17), put nas je vodio ka visokom planinskom predjelu Starome Vlahu18). Na Starom Vlahu nema kamenjara ni hridina, ali se taj predio odlikuje masivnošću i veličanstvenim izgledom. Na njemu se formiralo nekoliko zaravni, terasa. Naglo se penjete na visinu, a zatim idete poljem pokrivenim travom i ravnim kao ćilim, pa se ponovo uspinjete i opet nailazite na polje. Visoki dio Starog Vlaha, takozvani Crni vrh, obrastao je u gustu borovu šumu i neobično je mračan. Na samom vrhu vegetacija je slaba. Put koji vodi preko Starog Vlaha služi kao granica između Bosne i Hercegovine. S lijeve strane puta vidi se lanac srpskih karaula tako da ovdje bosanska teritorija na velikom prostoru obrazuje pogranični pojas od pola do jedne vrste. Čudnovato je zašto je turska uprava pripojila novopazarsku oblast Bosni jer ona s Bosnom nema ništa zajedničko. U stvari, Bosna se završava na Starom Vlahu. Iza ovoga masiva počinje Stara Srbija. Narod pamti ovu prirodnu podjelu, a i crkva je tu granicu sačuvala: potočić u podnožju Staroga Vlaha čini granicu bosanske dijeceze. Do potoka je bosanska, a odavde počinje prizrenska mitropolija. U etnografskom pogledu, sjeverno od Staroga Vlaha dominira slovenski elemenat, a južno od ovog masiva, slovenski elemenat miješa se i bori s albanskim.
17) U originalu: Čelici i Rutošъ. U „Imeniku mesta u NR Srbiji…“ Beograd, 1960, stoji: Rutoši.
18) Stari Vlah, planinska oblast u jugozapadnom dijelu Srbije, pominje se prvi put 1169. g., u povelji Stefana Nemanje manastiru Studenici (Mala enciklopedija, Prosveta, 2, Beograd).
Ucrvalo se 160 tona brašna iz robnih rezervi
Priboj – U magacinima pribojskog preduzeća u stečaju, „Mlinsko pekarska industrija – 12 januar AD“, nalazi se preko 160 tona brašna iz robnih rezervi kome je već devet godina istekao rok . Građani su u lokalnim medijima izrazili zabrinutost da će tolika količina pokvarenog brašna ugroziti njihovo zdravlje.
Настави са читањем „Ucrvalo se 160 tona brašna iz robnih rezervi“
Foto dana: Panorama novog dela grada
PERO predstavlja
Bez beba u prva tri dana
Kako saznajemo u prva tri dana ove godine u Priboju nije rođena nijedna beba.
Prema podacima popisa iz 2011. godine, u Priboju je zabeležen negativan prirodan priraštaj. Stopa priraštaja od -5 nikako ne može biti dobra i sigurno je poziv na uzbunu.
Prosečna starost Pribojaca je 42 godine.
Meštani Mažića i Kučina ne moraju više da lome led
Opština Priboj i „Drinsko-limske hidroelektrane“ izgradile pet kilometara puta za 70 domaćinstava Mažića i Kučina, kojima su nekoliko godina čamci bili jedino prevozno sredstvo
PRIBOJ (Autor: EPK / RTS,Foto: RTS) – Meštani Mažića i Kučina, koji su prošle zime lomili led na jezeru kako bi čamcima obezbedili jedinu vezu sa svetom, dobili su put.
Opština Priboj i „Drinsko-limske hidroelektrane“ izgradile su pet kilometara puta za 70 domaćinstava Mažića i Kučina. Put je delimično asfaltiran, a gradiće se i ove godine kao deo 17 kilometara duge kopnene veze.
Nekoliko godina čamci su bili jedino prevozno sredstvo za meštane ovih sela. Prošle zime su svakodnevno lomili led, dežurali noću da prolaz opet ne smrzne i tako stizali do prodavnica, škola, lekara.
„Svakog dana smo lomili led, pa ujutru opet. Ako se jedan dan preskoči, sutra ne moramo ni da pokušavamo“, objašnjava Vaso Drčelić iz Mažića.
Pune četiri i po decenije, od izgradnje brane i formiranja Potpećkog jezera, za sedamdesetak porodica čamci su bili osnovno prevozno sredstvo do druge obale i puteva. Rizik i napor bili su srazmerni mrazu i neprimereni veku koji juri brzinom nanotehnologija.
„Kada vidite da građani imaju ovakav problem i da su ugroženi, bez obzira na to kakva je finansijska situacija u opštini, naći ćete način da nešto uradite“, kaže predsednik opštine Priboj Lazar Rvović.
Tone građevinskog materijala za sve kuće u ovim selima prevezene su isključivo čamcima. I svi proizvodi čuvenih povrtara do pijace su stizali preko jezera.
Sa novim putem čamci su postali prošlost, a život se potpuno menja na ovoj obali Potpećkog jezera.
„Sušna godina nama nije sušna. Od vašeg snimanja na jezeru sve je krenulo uspešno“, kaže Živorad Drčelić iz Mražića.
Da je put urađen ranije, možda mnogi mladi ne bi napustili ova sela. Sada kada je izgrađena veza sa drugom obalom i putevima, meštani će se truditi da povrate omladinu ukoliko je to moguće.
Ovim se putem, kraj čuvene Orahovice, u kojoj je u srednjem veku bila prva srpska bolnica, ima gde vratiti. Zemlja je plodna, sela nekim čudom ipak nisu opustela.
Da će sve biti bolje najavljuju već od proleća planirani radovi, kojima će se povezati dva sela, dve opštine i čitava druga, do sada zaboravljana obala jezera.
Đoković će graditi u Priboju
Za sada je potpuno izvesno da će fondacija „Novak Đoković“ investirati u Priboj. Настави са читањем „Đoković će graditi u Priboju“
I Priboj dobio budžet
Priboj (autor Saša Bjelić)
– Šestu sednicu Skupštine opštine Priboj, koja je održana u ponedeljak obeležila je žučna rasprava o dve tačke dnevnog reda, budžetu za 2013. godinu i pripajanju škole u Kratovu školi u Pribojskoj Banji. Odbornici LDP-a okarakterisali su predloženi budžet kao „nerealan i rasipnički“ i ukazali na nepostojanje plana trošenja novca u okviru pojedinih budžetskih linija. Najviše primedbi ostalih odbornika na budžet odnosilo se na planirano izdvajanja od pet miliona za rekonstrukciju zadružnih domova u selima Sjeverin, Kratovo i Hercegovačka Goleša.
– Volela bi da mi neko objasni zašto su izdvajanja u zadružne domove, koje je još Tito gradio, pod stavkom „kapitalne investicije“? Koje su aktivnosti planirane u tim domovima i kako je moguće da su ove investicije skoro duplo veće od sredstava planiranih za svh šest osnovnih škola u Opštini, pitala je odbornica SDP-a Mulka Zildžević. Predlagač je investiranje u zadružne domove obrazložio njihovim jako lošim stanjem i da kada budu obnovljeni, mogu poslužiti za organizovanje raznih aktivnosti.
Budžet je usvojen, a mnogobrojne replike između odbornika DSS Jola Minića i zamenice predsednika Opštine Vesne Jugović iz SPS, koje koje su kulminirale do nivoa ličnih optužbi, izrečene su u okviru rasprave o mreži osnovnih škola na području opštine Priboj, kojom se predlaže pripajanje škole u Kratovu školi u Pribojskoj Banji. Opozicioni odbornik DSS-a je rekao da Jugović forsira gašenje škole u Kratovu zbog ličnih sukoba sa direktorom te škole. Odbornica SPS-a i zamenica predsednika Opštine Vesna Jugović, koja je u okviru Opštinskog veća zadužena za resor prosvete, rekla je da je predlog o mreži škola potekao odresornog Ministarstva i da ne predstavlja gašenje škole već ukidanje duple administracije i mesta direktora koji svakako ide u penziju. Odluka o mreži škola usvojena je većinom glasova odbornika.
Izvor: www.danas.rs